Bij een sollicitatiegesprek neem je al snel voor je beste been voor te zetten. Toch heeft iedereen in verschillende posities wel eens een sollicitatiegesprek gehad dat niet zo goed verliep, om verschillende redenen.
Zelf heb ik één keer zélf het gesprek beëindigd omdat ik vragen kreeg die ver van de functie aflagen. Ze spraken over onregelmatige tijden en hoe ik dit ging regelen? Toen ik om duidelijkheid vroeg en of dit relevant was voor deze functie bleek ik dat ik in het verkeerde gesprek zat.
Hoe dat zo kwam? Ze hadden mijn motivatiebrief in het verkeerde bakje gelegd. Ik zat dus met de verkeerde mensen in het verkeerde gesprek en ondanks de pogingen om het gesprek door te voeren heb ik het zelf beëindigd omdat die functie totaal geen optie voor mij was. Dit is een voorbeeld van een gesprek dat een verkeerde wending kan krijgen door ‘toevalligheden’ van slechte voorbereiding van de werkgever.
Dit voorbeeld geeft aan hoe belangrijk het is om te blijven luisteren in situaties waar je jezelf zo graag wilt presenteren of verkopen. Ondanks je goede voorbereiding kan de werkgever weleens minder sterk voor de dag komen. Onderstaande valkuilen met tips kunnen een hulpbron zijn om in dialoog te blijven.
10 valkuilen tijdens een sollicitatiegesprek…..
1) vul je tijd met 70% van de tijd zelf het woord voeren.
Je voorbereiding is zo gedegen dat je vergeet te luisteren en vragen te stellen naar aanleiding van de informatie die op dat moment verstrekt wordt.
Tip: neem je voorbereiding op schrift mee en gebruik het als leidraad voor gesprek. Voer een dialoog. Check aan het einde of je vragen zijn beantwoord
2) Stel geen aanvullende vragen
Twee aanleidingen:
1. De euforie dat je op gesprek bent neemt de overhand en versterkt het gevoel van overwinning. Inderdaad de eerste stap heb je bereikt, je bent binnen en zij willen je horen, maar dit betekent dat slechts de eerste horde genomen is.
2. De zenuwen spelen parten; je plaatst jezelf in een positie van rangen en standen en zet jezelf in de afhankelijke positie. Je laat jezelf bevragen.
Tip: Ga uit van een dialoog. Net zo goed dat zij jou willen zien en spreken om een goede kandidaat te kiezen, is de keuze ook aan jou. Ook hier geldt een goede voorbereiding; denk groot. Vraag buiten de kaders naar de organisatie, maar ook naar de procedure of naar de persoon in kwestie die met u het gesprek afneemt. Bijvoorbeeld: aan welke grote opdracht werkt hij of zij dit jaar bijvoorbeeld aan en welke rol zal jouw toekomstige functie daar in hebben? En wil jij daaraan meewerken in jouw geambieerde functie?
3) Interesseer je niet in wat het bedrijf eigenlijk doet.
Je bent zo gefocust op het vinden van werk en beperkt je alleen tot functies en inhoud.
Tip: Vraag jezelf af waar de gevraagde functie onderdeel van is. Wat doet het bedrijf, wie zijn klanten en wat vinden zij belangrijk? Welke plaats heeft de functie in de organisatie en waar ligt ieders verantwoordelijkheid?
4) Je hebt geen voorbeelden van situaties.
Een veel gemaakte denkfout is dat je ‘alles van jezelf wel weet’. Natuurlijk is jouw persoonlijke ‘harde schijf” jouw bron van informatie. Maar op het moment dat vraag gesteld wordt om aan te geven waaruit blijkt dat jij een goede teamplayer bent en je moet alle ‘bestanden’ nog doorzoeken, is het lastig te antwoorden. Het is net als meedoen met een tv-quiz; thuis op de bank weet je het wel, maar als je er echt als deelnemer staat breekt bij de eenvoudigste vraag het zweet je uit.
Tip: bereidt je successen en kwaliteiten voor en koppel daar situaties aan. De STAR methode is daar een geschikt hulpmiddel voor.
5) Je kunt niet vertellen waarom je anders bent als andere kandidaten. Wanneer je alle anderen als concurrenten ziet, is het knap lastig je te onderscheiden. Maak dan maar eens duidelijk wat jij in huis hebt, zodat men jou moet hebben.
Tip: Wees jezelf! Er zijn al zoveel anderen. Vraag vooraf waar op dit moment de kandidaat aan moet voldoen naast de ‘harde’ eisen. Wat speelt er en waar dien jij een oplossing voor te zijn. Met deze informatie kun je persoonseigenschappen en/of kwaliteiten koppelen aan de gestelde belangen. Bijvoorbeeld: noem waar jij de kick uithaalt, waar je drive zit en waarom jij nu op dit moment kiest voor dit bedrijf.
6) Je weet niet weet wat in je referentie staat.
Referenties opvragen en er niets mee doen en aannemen dat diegene het beste voor met je heeft.
Tip: zorg altijd eerst dat jij hetzelf onder ogen krijgt en bevraag de ander kritisch. Wat bedoelt diegene er mee en hoe verkoop je dit in de context van de organisatie en de functie. Pas op voor aannames, dus kritisch zijn in je voorbereiding is niets mis mee.
7) Het sollicitatiegesprek eindigt al na 20 minuten.
Wanneer je er nog maar net zit en de afronding is nabij kan het zweet je uitbreken. Ze vragen niet verder en je voelt het zwaard van Damocles al boven je. Effect is dat jezelf ongemakkelijk afscheid neemt en de eerste indruk er nog een schepje bovenop krijgt door ongemakkelijk uit elkaar te gaan.
Tip: Bij een uitnodiging van een gesprek vragen waar het accent op ligt in het gesprek. Het is onmogelijk om je hele doopceel te lichten in drie kwartier tot een uur. Vanuit de belangen van een werkgever wordt selectiekriteria geformuleerd in vragen. Ken deze vooraf, dat maakt het een stuk eenvoudiger om je goed voor te bereiden.
8 ) Na 10 minuten vraag je naar het salaris.
‘Tuurlijk ; het kan als ‘koek en ei’ aanvoelen dat jij diegene bent die zij willen hebben voor de functie. Laat je niet snel verleiden door gelijk over secundaire voorwaarden te hebben, zoals salaris.
Tip: blijf kritisch, ook in gemakkelijke situaties. Het gaat erom dat jij het ook ziet zitten om samen te werken. Het kan de onervarenheid zijn van een goede selectie van de werver. Dus stel vragen over de functie en organisatie totdat jij helder hebt waar het precies over gaat. Dit maakt het ook stukken makkelijker over een salaris te hebben. Heb jij weleens gevraagd; Wat verdient deze functie?
9) Je bent niet juist gekleed.
Je solliciteert in een nieuwe omgeving en draagt wat je altijd draagt in werk. Of je hebt de overtuiging: ‘zij nemen mij maar zoals ik ben’ en treft een heel andere kledingcode bij de eerste stap over de drempel.
Tip: heel simpel; vraag naar de kledingcode die de organisatie hanteert nadat je uitgenodigd bent voor een gesprek, door telefonisch hier informatie over in te winnen. Het voelt stukken prettiger en gelijkwaardiger wanneer je afstemt met je omgeving.
10) Je vertelt over de vreselijke tijd met je voorgaande baas dat tot ontslag leidde van je vorige baan.
Reden van ontslag kan een behoorlijke impact hebben. Het heeft tijd nodig om te helen. Wanneer een baan vinden van groot belang is op het moment dat het ontslag nog vers is, ligt een afwijzing op de loer wanneer emoties de overhand nemen in je verhaal.
Tip: Benoem de feiten en waak erover dat emoties ook in feiten genoemd worden. Uitspraken als; ‘dit is een heel heftige periode voor mij geweest’ als ‘mijn baas en ik zijn met een regeling uit elkaar gegaan’ zijn voorbeelden hiervan.
